Bestrijding van bladluizen

Zuigende beestjes...

Bladluizen (Aphidoidea) zijn kleine (dikwijls groenachtig, maar soms ook zwart, geel, wit of bruin) plantenetende insecten, die zich met stekende en zuigende monddelen (stiletten) voeden met plantensappen. Het floëemsap stroomt door de zeefvaten en staat onder hoge druk. Het wordt door de plant in het voedselkanaal van de bladluis geperst zodra de bladluis een sapkanaal aanboort. Bladluizen zitten meestal op groeipunten zoals de toppen van jonge stengels met groeiend blad en bloemknoppen omdat de sapstroom daar veel voedingstoffen bevat, nodig voor de groei van de plant. Ze planten zich razendsnel voort en voor je het weet is heel je plant bedekt met bladluizen!

Niet alleen verstoren ze zelf de groei van de plant maar ze zijn vaak ook de overbrenger van verschillende plantenvirussen.

Bestrijding

In de ecologische tuin zijn er verschillende middeltjes om bladluizen te bestrijden, sommige daarvan zijn zeer effectief andere nauwelijks. Waarschijnlijk zijn insecticiden doeltreffender maar de restproducten ervan 'verdwijnen' in de omgeving waar ze andere dieren en uiteindelijk ook de mens langzaam zullen vergiftigen.

• Water: Veel luizen verdwijnen door de planten gewoon met een krachtige straal water schoon te spoelen, je sproeit ze met honderden en soms duizenden tegelijk van je plant af.
• Natuurzeep: Een oplossing met natuurzeep helpt enkele dagen. Soms wordt dit als aanvulling op een mengsel met spiritus (half water, half spiritus en enkele druppels afwasmiddel) gebruikt. De spiritus kan echter vervangen worden door zuivere ethanol, zo vermijdt je de aceton en andere toevoegingen in het spirtus-mengsel. Goed nieuws voor vruchtdragende planten: je kunt ze na zo’n besproeiing gerust eten, mits je ze goed afspoelt.
• Tabak: Leg de inhoud van een pakje tabak in een halve emmer water, laat het een dagje trekken. Zeven en met dit aftreksel sproeien. Zoals veel insecten houden bladluizen niet van nicotine. Het aanplanten van enkele tabaksplanten tussen bv kastomaten houdt bladluizen en witte vlieg op een afstand.
• Oost Indische Kers: Plaats een Oost Indische Kers bij je planten en de (zwarte) bladluizen gaan dáárnaartoe. Nadeel: ze vermenigvuldigen zich dan nog wel op de Oost Indische Kers...
• Afrikaantjes: Tagetes (stinkertjes, floeren broekjes,...) zijn indirect actief tegen bladluizen: de geur trekt zweefvliegen aan die graag bladluizen eten. Ook goudsbloem wordt hiervoor vaak genoemd.
• Insecten: Insecten die bladluizen eten zoals Lieveheersbeestjes (vooral de larven), Galmuggen en Roofkevers bestel je gewoon in een doosje bij het tuincentrum. Vraag wel na of het om inlandse soorten gaat! De larven van een lieveheersbeest eet gedurende zijn ontwikkeling tot aan het verpoppingsstadium wel zo'n 200 á 600 bladluizen. Een volwassen lieveheersbeestje eet dagelijks tot 100 bladluizen op. Dat zijn er dus ruim 3.000 per maand. Nadeel: volwassen insecten vliegen weg... Beter is je tuin insectvriendelijk aan te leggen (inlandse planten, veel soorten, spreiding van bloeitijd...).
• Uien of look: een halve kilo uien in stukjeseen half uurtje in een halve liter water laten trekken en met het aftreksel de planten besproeien.
• Banaan: Een bananenschil tussen je planten leggen zou de bladluizen verjagen...
• Doodwrijven: Je wrijft met je vingers van onderen naar boven, zodat de bladluizen gevangen zitten tussen je vingers. Vervolgens knijp je ze dood en verschijnt er een groen bloed op je vingers. Hiermee smeer je opnieuw de plant in.
• Urineren: Niet de meest smakelijke methode, maar als je de getroffen planten eens goed met urine besproeit, blijken de beestjes na enkele dagen andere planten te bezoeken. Urine bevat heel wat chemische stoffen die voor bladluizen onaangenaam zijn. Opgelet, herhaal de behandeling na regenweer, anders valt het effect volledig weg.
• Bestrijd mieren: Mieren gebruiken bladluizen als melkvee en zullen de kudde 'bladkoeien' hoeden en regelmatig op andere plaatsen uitzetten en beschermen tegen predatoren. Het bestrijden van mieren, helpt dus onrechtstreeks de bladluizen onden controle te houden. Vermijdt ook hier het gebruik van insecticiden!
• Gier van brandnetels: Netels in heet water gooien en een paar dagen laten trekken. Het mengsel zeven en hiermee de planten besproeien. Rgelmatig herhalen.
• Biologische bestijdingsmiddelen uit de handel: de meeste 'biologische' bestrijdingsmiddelen tegen schadelijke insecten in de handel zijn gebaseerd op pyrethrum. Pyrethrum wordt bereid uit de bloemen van een Afrikaanse chrysantensoort. Pyrethrum heeft een aantal zeer voortreffelijke eigenschappen. Het valt in direct zonlicht binnen een paar uur spontaan uiteen in onwerkzame verbindingen. Pyrethrum is zeer giftig voor insecten. Vooral bijen zijn helaas zeer gevoelig, vliegen zijn dat iets minder en nog minder geldt dat voor kakkerlakken, vlooien en kevers. Ondanks dat het bladluizen efficiënt aanpakt, is de schadelijkheid voor nuttige insecten echter te groot. Slechts gebruiken indien het niet anders kan en dan best nog een product zonder toevoeging van piperonylbutoxide.