De stichting Zeldzame Huisdierrassen

De vereniging

Oude huisdierrassen, die de basis vormden voor de moderne rassen, zijn kleine populaties geworden of worden zelfs met uitsterven bedreigd. Zij kunnen het niet meer opnemen tegen de moderne hoogproductieve rassen, ze zijn zeldzaam geworden. Toch zijn er goede redenen om deze bedreigde rassen te behouden.
Met deze doelstelling werd in 1976 de 'Stichting Zeldzame Huisdierrassen' opgericht.

Oude rassen zijn het resultaat van fokkerskunst uit het verleden en hebben een aparte cultuurhistorische waarde. Zij vormen een bron van biologische verscheidenheid en laten zien welke variatie aan rassen onze voorouders met gerichte selectie en fokkerij hebben bereikt.

Ze hebben een recreatieve waarde want ze vertonen een rijke variatie aan vormen en kleuren. Ze zijn daardoor bij uitstek geschikt om in te zetten in landschappen, parken, recreatiegebieden en op kinderboerderijen. En ze hebben wetenschappelijke waarde. In combinatie met archeologische vondsten geven ze inzicht in landbouwmethoden uit vroeger tijden. 
Oude huisdierrassen hebben op termijn mogelijk praktische betekenis voor de huidige, ver gespecialiseerde veeteelt. Ze vormen namelijk een reservoir van erfelijke eigenschappen die van nut kunnen zijn als door veranderde vragen vanuit de landbouw of de maatschappij de ver doorgefokte huidige rassen aan deze eisen niet meer kunnen voldoen. Denk bijvoorbeeld aan aparte rassen op biologische bedrijven.
Daarnaast zijn ze praktisch van belang omdat ze vaak weinig eisen stellen aan hun omgeving en daardoor geschikt zijn voor gebruik bij het beheer (begrazing) van natuurterreinen.
Doelstellingen
De Stichting Zeldame Huisdierrassen (SHZ) richt zich op behoud van diversiteit onder (landbouw)huisdieren en met name op het in stand houden van traditionele Nederlandse rassen. Historie De SZH richt zich op behoud van diversiteit onder (landbouw)huisdieren en met name op het in stand houden van traditionele Nederlandse rassen. De stichting is opgericht in 1976 omdat de variatie onder de landbouwhuisdieren in Nederland verminderde en diverse oorspronkelijk gebruikte rassen dreigden uit te sterven. Eén van de eerste activiteiten van de SZH was het inventariseren van van deze bedreigde rassen: aantallen dieren, aantallen fokkers en mate van organisatie binnen de fokkerij. Deze inventarisatie werd in 1978 gepubliceerd en beschrijft de situatie voor:

• runderen (3 afzonderlijke rassen en daarnaast 4 kleurslagen die dreigden te verdwijnen
• schapen (7 rassen)
• geiten (2 rassen)
• paarden (5 rassen)
• varkens (geen enkel traditioneel ras meer over)
• kippen (11 rassen )
• eenden (2 rassen)
• duiven (2 rassen).

Missie

Op basis van aantallen dieren en aantallen fokkers werden die rassen geselecteerd waarvoor directe actie het meest noodzakelijk was. Deze actie bestond -en bestaat nog steeds- uit het stimuleren van contacten tussen fokkers, assistentie bij het opzetten van fokkerijorganisaties en stamboeken, hulp bij het definieren van fokdoelen en het adviseren over de meest gewenste paringscombinaties. Fokkers die hun ras bijzonder actief willen promoten en een voorbeeld kunnen en willen zijn voor andere fokkers, kunnen het predikaat "Erkend Fokcentrum" verkrijgen. Er zijn Fokcentra verspreid over heel Nederland.
Werking
De SZH is een stichting, die in stand gehouden wordt door vrijwilligers en twee (deeltijd) professionele krachten, de foktechnisch- en een administratief medewerker. Met name de foktechnisch medewerker, die onafhankelijk en deskundig is, is van groot belang om de fokkers te stimuleren en te adviseren. Om ook grote fokkerijorganisaties en de overheid bij de problematiek te betrekken, publiceerde de SZH diverse rapporten over de waarde van traditionele rassen en over de wijze waarop die rassen in stand gehouden kunnen worden.

De SZH richt zich op informatievoorziening aan fokkers en beleidsmakers en op coördinatie van activiteiten. Natuurlijk zullen de sportfokkers altijd belangrijk blijven, maar op de lange termijn is voor het in stand houden van met name de grote landbouwhuisdierrassen ook een economische basis vereist. Bijvoorbeeld onderhoud van het landschap in al zijn variatie is daarvoor een uitgelezen gelegenheid. De traditionele rassen zijn aangepast aan de diverse specifieke landschappelijke condities in Nederland. Paarden, runderen en sommige schapenrassen zijn geschikt voor de diverse types weidegebied, inclusief uiterwaarden en kwelders. Andere schapenrassen en geiten functioneren prima in het herstel van heide en voor het onderhoud van bosachtige gebieden. Met steun van de SZH bloeiden zo het Veluws Heideschaap en de Nederlandse Landgeit op van vrijwel uitgestorven naar levensvatbare populaties en met een duidelijke functie in het landschapsonderhoud.

Toekomst in biologische landbouw?

De toenemende belangstelling voor biologische productiesystemen en het belang van een goed mineralenmanagement op agrarische bedrijven kunnen een voordeel zijn voor traditionele runder- en schapenrassen. De SZH promoot de traditionele rassen dan ook in die zin. Ook in kruisings-systemen kunnen de rassen een belangrijke rol spelen. Conservering van genen Het conserveren van rassen als een levensvatbare populatie, bij voorkeur in een passende omgeving, is het primaire doel van de SZH. Als back-up is het Centrum voor genetische Bronnen Nederland (CGN) en de Genenbank (Stichting Genenbank voor Landbouwhuisdieren) noodzakelijk. Zij slaan sperma en indien mogelijk ook embryo?s op. De SZH is één van de oprichters van de Genenbank en heeft zitting in het bestuur daarvan. Nog steeds verkeren te veel rassen in de gevarenzone, maar van de meeste rassen nemen de aantallen toe.

Bron:

http://www.szh.nl