Fout
  • Cannot retrive forecast data in module "mod_sp_weather".

Pluimvee

17
februari
2013

Ras in de kijker: het Brakelhoen

Herkomst

De Brakel is één der oudste kippenrassen ter wereld en heeft een bewogen geschiedenis achter de rug. De eerste vermeldingen van dit ras vindt men terug in documenten uit 1416. De Brakel zou reeds rond 1400 voorkomen in de streek rond Nederbrakel en Oudenaarde (België). Op de plaatselijke markten werden er toen landhoenders verkocht die gefokt werden in de streek. Van een echt 'Brakelras' kon men waarschijnlijk nog niet spreken. Pas in de 19de eeuw werden er rasstandaarden opgesteld en werd ook de eerste Brakel-club opgericht.

Vanuit de streek rond Oudenaarde en nederbrakel is het Brakelhoen verder verspreid naar Noord-Frankrijk en tot in de Belgische Kempen. De hoenders uit de Kempen bleven kleiner dan hun soortgenoten op de rijkere Vlaamse gronden. Dit 'Kempisch kieken' was ook de voorouder van de Campine in de angelsaksische landen.
Nauw verwant aan de Brakel zijn ook het Friese, Drentse en Hollandse hoen.

Door de invoer van de hybride legrassen na de tweede Wereldoorlog daalde de interesse in het rustieke Brakelhoen zeer snel. Op 20 jaar tijd was het ras bijna uitgestorven. In 1969 waren er minder dan 5 dieren over!
De Speciaalclub voor het Brakelhoen bracht in 1971 al het resterend materiaal aan Zilverbrakels samen: 2 hennen, 1 haan en 12 eieren. Er werd ook nog een Goudbrakelhaan teruggevonden. Vanuit dit materiaal werd het ras terug opgebouwd en verspreid.

De Brakel is nu een populair ras bij de Vlaamse liefhebber en vaak gezien op tentoonstellingen maar van een algemene verspreiding is nog geen sprake.

Beschrijving

Het lichaam is rechthoekig met een diepe borst en goed ontwikkeld achterlijf. De haan weegt 2,75 kg, de hen 2,4 kg. Typisch voor het ras is de bandtekening waarbij de kleurbanden op de verschillende veren zo goed als mogelijk op elkaar aansluiten. Het ras is sterk gepigmenteerd: de ogen zijn bijna geheel zwart en pigmentvlekken op de kam komen vaak voor.
De loopbenen zijn leiblauw en de oren wit met soms een parelmoerglans.

Het ras komt het meest voor in de zilver-zwartgeband en goud-zwartgeband kleurslagen, maar ook citroen-zwartgeband, goud-witgeband, zilver-witgeband, wit, zwart, blauw en gezoomd blauw zijn erkend.

Eigenschappen

De Brakel is een gehard, statig maar wat schichtig landhoen dat uitstekend aangepast is aan het Belgisch en Nederlandse klimaat. Een ideaal dier voor de hobbykweker. Het is in de eerste plaats een legras dat zo'n 150-180 krijtwitte eieren per jaar legt. (Nota 1 januari 2009: recent vergelijkend onderzoek spreekt dit echter tegen. Het brakelhoen zou slechts een 100-tal eieren per jaar leggen).
De kippen zijn zelden ziek en stellen weinig eisen aan de voeding. Ze scharrelen lustig de kost zelf bij elkaar. Brakels zijn uitstekende vliegers maar als ze voldoende ruimte hebben zullen ze dit eerder zelden doen. Een voldoende hoge afspanning (1,8 m) blijft echter aangeraden.
Broedsheid komt weinig voor maar de kloeken zijn toch goede moeders. De kuikens groeien snel en kunnen reeds aan de leg zijn rond de vijfde maand.

17
februari
2013

Voeding van kippen

Scharrelende alleseters

Scharrelen is een instinctieve eigenschap bij kippen. Hoewel er verschillen bestaan tussen de verschillende rassen, zal elke kip geneigd zijn om te scharrelen, krabben en pikken. Kippen zijn echte alleseters die - als ze vrije uitloop hebben tenminste - granen, bessen, groenvoer, insecten, wormen, slakken,... zullen eten. Een vrije uitloop garandeert al een deel van een gebalanceerde voeding maar bijvoederen zal ongetwijfeld noodzakelijk zijn.

Het voer dat in de handel te koop is kunnen we opdelen in drie categoriën: meel, graan en korrel.

Granen, meel en korrel

Granen lijken het ideale voeder voor kippen. Tarwe draagt de voorkeur van elke kip weg, gevolgd door (gebroken) maïs, gerst, roggen en tarwe. Ook spliterwten, lijnzaad, zonnebloempitten, soja,... wordt verwerkt in kant en klaar graan mengelingen in de handel.
Graan is eigenlijk enkel geschikt als bijvoeding. Indien de kippen slechts weinig uitloop hebben dan zouden zij snel vervetten indien graan als hoofdvoeding wordt gegeven. Te vette hennen leggen niet meer en vette hanen worden onvruchtbaar.

Voor kippen met voldoende uitloop en toegang tot groenvoer, is een graanmengeling voldoende als bijvoeding. Voor een broedende kloek is graan voldoende. Haar mest zal droger worden waardoor de broedeieren niet zo snel bevuild worden.
Wordt er van de kippen een sterkere groei of een intensieve leg verwacht, dan zal men korrel of meel moeten bijgeven.

In de handel vindt men verschillende meel- en korrelvoeders, aangepast aan elk levensstadium van de kippen. Fijn meel of korrel voor de opfok van kuikens, legkorrel voor de hennen, eiwitrijke korrel voor slachtkippen,... Belangrijk is dat dat deze samengestelde, kant-en-klaar voeders uitgebalanceerde voeders zijn. Elk voeder bevat voldoende vitamines en mineralen voor het stadium waarvoor het bedoeld is. Ze kunnen als hoofdvoer gebruikt worden.

Dierlijke vetten of eiwitten mogen niet meer gebruikt worden in deze voeders. Vaak bestaan er ook biologische varianten. Aan de niet-biologische opfokvoeders worden vaak coccidistatica toegevoegd. Er bestaan echter vaak ook biologische varianten.

Een juiste hoeveelheid voeding per kip opgeven is zeer moeilijk en afhankelijk van factoren zoals ouderdom, leg, uitloop,... Gemiddeld eet een kip 50 tot 100 gram per dag. De hoeveelheid die u uw toom kippen geeft dient dus hierop afgestemd te worden.

Groenvoer en grit

Kippen zijn verzot op groenvoer. Het levert niet alleen variatie op de graan- en korrelvoeding maar levert ook bijkomende vitamines en sporeëlementen. Kippen met voldoende uitloop zullen zelf het nodige groenvoer bij elkaar scharrelen. Als u groenvoer bijgeeft let er dan op dat dit vers is en haal bedorven of beschimmeld groenvoer onmiddelijk weg. Geef geen groenvoer waarvan u weet of vermoedt dat het behandeld is met bestrijdingsmiddelen, afkomstig is van vervuilde terreinen of van wegbermen van drukke wegen. De polluenten zullen immers cumuleren in de kippen en eventueel via de eieren of het vlees op uw bord terecht komen.

Geschikt als groenvoer zijn:
  • bessen (aalbessen, frambozen, braambessen,...)
  • groenten (sla, broccoli, wortelen, wortelloof,...)
  • onkruiden (weegbree, gras, vogelmuur, paardebloem, herderstasje,...)
  • fruit (appel, peer, kers,...)
Kippen hebben geen tanden. Om de opgepikte granen en andere voeding te vermalen, zullen zij van nature ook kleine steentjes en kiezeltjes oppikken. Deze maagkiezel zal door de werking van de spiermaag de granen vermalen en kneuzen wat de verdere vertering bevordert.

Grit dient in de eerste plaats voor het leveren van kalk en mineralen voor de aanmaak van botten en eischalen. Veelal worden hiervoor gebroken oesterschelpen aangeboden.

Water

Dagelijks vers drinkwater is noodzakelijk voor elke kip. Zeker kippen die aan de leg zijn verbruiken dagelijks veel water, een ei bestat immers in de eerste plaats uit water. Een tekort aan water zal onmiddelijk een legstop veroorzaken voor meerdere dagen.
Bedorven of vervuild water moet zo snel mogelijk vervangen worden. Infecties van wormen en ziektes kunnen zich anders makkelijk verspreiden.

17
februari
2013

Voeding van kalkoenen, fazanten en siervogels

Voeding voor volwassen dieren

Buiten het broedseizoen wordt aan volwassen siervogels een rust- of onderhoudskorrel gegeven. Dit voer heeft een lager eiwitgehalte dan voer dat we tijdens het broedseizoen zouden geven. In het tussenseizoen is immers de opbouw van een goed conditie het doel. Korrelvoer heeft als voordeel dat de dieren alles binnen krijgen wat ze nodig hebben en niet enkel wat zij lekker vinden. Een kleine hoeveelheid gemengd graan (tarwe, mais, spliterwten, soja, lijnzaad,…) vult deze korrel aan.

Naar de winter toe kan men wat rijker voederen (extra graan, groenvoer,...) om de dieren in een uitstekende conditie de winter te laten ingaan. Tijdens de winter gaat de conditie altijd wat achteruit, dus een kleine reserve opbouwen vooraf is aan te raden.
Enige tijd voor het broedseizoen begint wordt de onderhoudskorrel vervangen door een voeder met een hoger eiwit- en vitaminengehalte met het oog op de komende eierproductie. Graan bijvoeren is in deze periode af te raden omdat dan de verhouding van voedingsstoffen wordt verstoord. Uiteraard kan er steeds groenvoer worden bijvoerd.

Dierlijke vetten of eiwitten mogen niet meer gebruikt worden in deze voeders. Vaak bestaan er ook biologische varianten. Aan de niet-biologische opfokvoeders worden vaak coccidistatica toegevoegd. Er bestaan echter vaak ook biologische varianten.

Maagkiezel en grit moeten steeds beschikbaar zijn voor de dieren. Kiezel of grit die specifiek verkocht worden voor kippen, voldoen ook voor grotere vogels. De maagkiezel zorgt voor een vermaling van de granen en ander voer in de spiermaag van de dieren. Grit zorgt dan weer voor voldoende kalk in het broedseizoen. Zorg bij de opfok van kuikens voor fijnere kiezel en grit.

Kalkoenen, fazanten en parelhoenders

De hoeveelheid en de kwaliteit van het eiwit in het voer is zeker voor vleeskalkoenen en in mindere mate ook voor fazanten en parelhoenen van belang. Het fazanten- en kalkoenenvoer dat u courant in de handel kan vinden, is vaak eiwitrijker dan gemiddeld siervogelvoer. Let er wel op de dieren waarmee u wil kweken niet vet te mesten. Te vette dieren worden immers onvruchtbaar door een vervetting van de eierstokken.

Pauwen, tragopanen en sierfazanten

Deze siervogels worden niet gehouden voor het vlees of de eieren, hun eiwitbehoefte is dan ook lager dan deze van bijvoorbeeld kalkoenen. Bovendien vervetten pauwen en sierfazanten veel sneller dan kippen of kalkoenen als hun dieet voornamelijk uit granen bestaat. Ook voor dit type dieren kan u aangepaste voeding in de handel vinden. Probeer deze samenstellingen niet na te bootsen. De correcte samenstelling benaderen is immers zeer moeilijk en nauwelijks rendabel.

Het voeder voor siervogels in de handel bevat minder calcium en fosfor dan kippen- of kalkoenvoer. Door toevoeging van bepaalde, natuurlijke additieven, zorgt het speciaalvoer ook voor de correcte zuurtegraad in de maag en darmen van de dieren. Deze zuurgraad zou niet gehaald worden met gewoon kippengraan. Graanmengelingen zijn slechts als bijvoer geschikt en ook hier geldt dat extra graan te vermijden is vlak voor en in de broedperiode. Groenvoer mag steeds bijgevoerd worden aan siervogels, dierlijk eiwit (meelwormen, regenwormen,...) mag met mate bijgevoerd worden.
Jonge kalkoenen, pauwen, fazanten of parelhoenders worden gevoerd met opfokkorrels of opfokmeel die courant verkrijgbaar zijn in de handel. Kuikens die uitgebroed worden met behulp van een broedmachine hebben wat meer tijd nodig om te wennen aan het voer dan kuikens die kunnen aflijken van hun moeder. Na ongeveer 18 weken worden kan men overschakelen op het gangbare onderhoudsvoer voor siervogels.

Voeding voor jonge dieren

Dit gebeurt geleidelijk door beide voeders te mengen en gradueel het percentage aan onderhoudsvoer op te voeren.

Voerbakken en drinkbakken

Voerbakken en drinkbakken zijn te koop in verschillende maten en systemen. Indien de vogels reeds gewend zijn aan een bepaald systeem op het moment dat u ze aankoopt, houdt u zich best aan dit systeem. Belangrijkste is dat de dieren niet met het voer kunnen knoeien en dat het voer droog blijft. De voer- en drinkbakken moeten stevig zijn en zwaar genoeg zodat ze niet omgeduwd kunnen worden. De voer- of drinkbak wordt best wat hoger dan de vloer geplaatst om te vermijden dat de dieren er geen strooisel in kunnen krabben.

17
februari
2013

Overzichtstabel ziekten van kippen

Kippen zijn huisdieren die eerder zelden ziek worden. Denk er juist daarom tijdig aan dat als een kip zich lusteloos of vreemd gedraagt dit te wijten zou kunnen zijn aan een ziekte, parasiet of een andere oorzaak.

Een gezond dier heeft:
  • een helrode, doorbloede kam en lellen;
  • heldere, alerte ogen;
  • een actief en alert gedrag;
  • geen afscheiding (slijm) uit de snavel;
  • geen hoorbare ademhaling;
  • vleugels die tegen het lichaam gedragen worden;
  • een glanzend verenkleed;
  • poten met aansluitende schubben;
  • geen waterig, slijmerige uitwerpselen.
In de tabel hieronder kan u op basis van de vertoonde symptomen een mogelijke ziekte als oorzaak vinden. Let er echter wel op dat dezelfde symptomen erg verschillende oorzaken kunnen hebben enerzijds en dat dezelfde oorzaak niet steeds alle symptomen induceerd.

Overzichtstabel ziekten

Symptomen Oorzaak
De kippen vermageren snel.
Verminderde eetlust.
Schokkerige ademhaling bij kuikens.
Diarree.
Aspergilliosis
Lusteloos.
Opgezet verenkleed.
De kippen vermageren snel.
Verminderde eetlust.
Bloederige diarree.
Groeiachterstand.
Coccidiosis
Opgezet verenkleed.
De kippen vermageren snel.
Verminderde eetlust.
De kippen snotteren en niezen.
Schudden met de kop.
Moeilijke, piepende ademhaling.
Vochtige ogen.
Er komt slijm uit de bek.
Opgezwollen kop.
De leg stopt.
Snot - Coryza
Opgezet verenkleed.
Lusteloos.
De kippen vermageren snel.
Verminderde eetlust.
Verlammingsverschijnselen.
Moeilijke ademhaling.
Groene diarree.
Kam en lellen paarsblauw.
Kippen laten de kop hangen.
De leg stopt.
Pseudovogelpest -
Newcastle Diseaese
Opgezet verenkleed.
Lusteloos.
Verminderde eetlust.
Moeilijke ademhaling.
Diarree.
De leg stopt.
Bloedingen aan poten, lellen en kam.
Weefselsterfte.
Vogelpest
Lusteloos.
Verminderde eetlust.
Diarree - bleke, dunne ontlasting.
Salmonella
Vochtige ogen.
Moeilijke ademhaling (reutelen).
Hoesten.
De leg stopt.
Misvormde eieren.
Infectueuze bronchitis
Verlammingsverschijnselen.
De kippen krullen hun tenen op.
Verkleuring van de ogen.
Marekse verlamming
Opgezet verenkleed.
Lusteloos.
De kippen vermageren snel.
Verminderde eetlust.
Moeilijke ademhaling.
Pokken op de kam, lellen en ronde de ogen.
De leg stopt.
Pokken
Opgezet verenkleed.
Lusteloos.
De kippen vermageren snel.
Verminderde eetlust.
Moeilijke ademhaling.
Kaasachtige materie in keel en neusholte.
De leg stopt.
Difterie
Waterige ogen.
Etterige ogen.
Oogontsteking

 

17
februari
2013

Overzichtstabel parasieten bij kippen

Kippen zijn huisdieren die eerder zelden ziek worden. Denk er juist daarom tijdig aan dat als een kip zich lusteloos of vreemd gedraagt dit te wijten zou kunnen zijn aan een ziekte, parasiet of een andere oorzaak.


Een gezond dier heeft:
  • een helrode, doorbloede kam en lellen;
  • heldere, alerte ogen;
  • een actief en alert gedrag;
  • geen afscheiding (slijm) uit de snavel;
  • geen hoorbare ademhaling;
  • vleugels die tegen het lichaam gedragen worden;
  • een glanzend verenkleed;
  • poten met aansluitende schubben;
  • geen waterig, slijmerige uitwerpselen.
In de tabel hieronder kan u op basis van de vertoonde symptomen een mogelijke parasiet als oorzaak vinden. Let er echter wel op dat dezelfde symptomen erg verschillende oorzaken kunnen hebben enerzijds en dat dezelfde oorzaak niet steeds alle symptomen induceerd.

Overzichtstabel parasieten

Symptomen Oorzaak
Opgezet verenkleed.
De kippen vermageren snel.
Lustloos.
Onrustig (krabben en pikken).
De kippen zitten veel, zijn moe.
Bleke kam en lellen.
Zichtbare mijten (grijs of rood) op kip of in het hok.
Rode bloedmijt
Kippen lopen moeilijk.
Gezwollen poten en tenen met witte korsten.
Schurft- of kalkpootmijt
Onrustig.
Bleke kam en lellen.
Zichtbare mijten op de kip.
Veren lijken aangevreten (staart en vleugels).
Veermijt
Onrustig (krabben en pikken).
Luizen zijn zichtbaar op kip.
Eipaketten zichtbaar aan de basis van de veren.
Veerluis
De kippen vermageren snel.
Onrustig (krabben en pikken).
Bleke Kam en lellen.
Zichtbare vlooien (springen weg).
Kippenvlo
Opgezet verenkleed.
De kippen vermageren snel.
Lusteloos.
Verzwakt.
Lintworm
Diarree.
Bleke kam en lellen.
Opgezet verenkleed.
Dof verenkleed.
Haarworm
Diarree.
Bleke kam en lellen.
Opgezet verenkleed.
Dof Verenkleed.
Spoelworm
Opgezet verenkleed.
De kippen vermageren snel.
Lusteloos.
Ademhalingsmoeilijkheden.
Lucht happen (de kippen zitten met open bek).
Gaapworm

 

De Fruittuin


Informatie over fruit in de tuin in al haar
vormen. Appels, peren, bessen,...

De Moestuin


Een moestuin beginnen? Hier beginnen
lezen!

Pluimvee


Nuttige tips bij voor het houden van kippen, kalkoenen en ander pluimvee.

Schapen


Enkele artikels over het houden van
schapen.